Kennisartikel
Betaalt u een belastingaanslag niet op tijd, dan brengt de Ontvanger na een aanmaning kosten in rekening voor het betekenen van een dwangbevel. Die kosten lopen op met de hoogte van de belastingschuld, van minimaal circa € 53 tot een wettelijk maximum van ruim € 15.000. Belangrijk om te weten: u kunt bezwaar maken tegen de hoogte van die kosten. In een recente uitspraak oordeelde Rechtbank Zeeland-West-Brabant dat de rechter daarbij niet mag toetsen of het dwangbevel terecht is uitgevaardigd. Wat mij betreft slaat de rechtbank daarbij de plank mis.
Een belastingplichtige (in de uitspraak aangeduid als ‘belanghebbende’) betaalt zijn voorlopige aanslag Zorgverzekeringswet (Zvw) over 2022 niet. Na een aanmaning volgt een dwangbevel, en de Ontvanger brengt daarvoor € 145 aan kosten in rekening.
Belanghebbende stelt dat de aanslag was kwijtgescholden als onderdeel van een eerder saneringsakkoord (de zogenoemde coronaregeling van de Belastingdienst), en dat de dwangbevelkosten daarom ten onrechte in rekening zijn gebracht.
De Rechtbank Zeeland-West-Brabant verklaart zich echter onbevoegd om te oordelen over de vraag of het dwangbevel terecht is uitgevaardigd. Volgens de rechtbank kan zij alleen beoordelen of de hoogte van de kosten klopt — en die zijn, conform de staffel van de Kostenwet, correct berekend. Het beroep wordt op dit punt dan ook ongegrond verklaard (Rechtbank Zeeland-West-Brabant 13 juli 2026, ECLI:NL:RBZWB:2026:6359, r.o. 4.3-4.5).
Aan de vraag of de hoogte van de dwangbevelkosten klopt, gaat een andere vraag vooraf: mochten er überhaupt kosten in rekening worden gebracht? Is het dwangbevel ten onrechte verzonden — bijvoorbeeld omdat de onderliggende schuld al was kwijtgescholden — dan zijn de kosten die daarmee gepaard gaan ten onrechte in rekening gebracht.
Toetst de rechter niet of het dwangbevel terecht is verzonden, dan is de rechtsbescherming tegen de kosten een wassen neus: u kunt dan wel bezwaar maken, maar nooit winnen op de grond die er het meest toe doet. Naar mijn mening hoort de rechter dan ook wél te toetsen of het dwangbevel terecht verzonden is en de kosten in rekening gebracht mochten worden. Vergelijk HR 26 mei 2023, ECLI:NL:HR:2023:785, waarin de Hoge Raad oordeelde dat de betekeningskosten van een dwangbevel vernietigd moesten worden omdat de voorafgaande aanmaning niet verzonden was.
Kanttekening: ik verwacht niet dat het de belanghebbende in deze zaak had geholpen als de rechtbank wél had getoetst. Een voorlopige aanslag wordt in beginsel namelijk niet kwijtgescholden — kwijtschelding ziet doorgaans op een definitieve, onherroepelijk vaststaande belastingschuld. De kans dat het beroep van belanghebbende op het eerdere saneringsakkoord inhoudelijk klopt, lijkt mij dus klein. Dat neemt niet weg dat de rechtbank de vraag principieel verkeerd beantwoordt.
Dwangbevelkosten zijn de kosten die de Ontvanger in rekening brengt voor het betekenen (formeel bezorgen) van een dwangbevel — het document waarmee de Belastingdienst een onbetaalde belastingschuld executoriaal ten uitvoer kan leggen, bijvoorbeeld door beslaglegging. De wettelijke basis is de Kostenwet invordering rijksbelastingen (hierna: Kostenwet).
De kosten van het betekenen van een dwangbevel worden vastgesteld op grond van artikel 3 Kostenwet en zijn afhankelijk van de hoogte van de onderliggende belastingschuld. Geïndexeerd per 1 januari 2026 geldt:
Deze bedragen worden jaarlijks bij het begin van het kalenderjaar geïndexeerd.
Een veelgehoorde vraag: is het redelijk dat voor het verzenden van een dwangbevel per post zulke hoge kosten in rekening worden gebracht? Volgens vaste rechtspraak van de Hoge Raad is dit toegestaan. De wetgever heeft ooit bedacht dat de opbrengsten van de dwangbevelen de kosten moeten dekken die de Belastingdienst maakt bij het invorderen van belastingschulden. Uit onderzoek blijkt wel dat de kosten leiden tot een gevoel van oneerlijke bestraffing en dat ze niet effectief en niet proportioneel zijn.
Wat is een dwangbevel van de Belastingdienst?
Een dwangbevel van de Belastingdienst is een bevel tot betaling die de Belastingdienst stuurt als een belastingschuld ondanks eerdere aanmaning niet betaald is. Het dwangbevel gaat gepaard met kosten: de dwangbevelkosten. Het dwangbevel geeft de Ontvanger van de Belastingdienst het recht om beslag te leggen, bijvoorbeeld op een bankrekening.
Kan ik bezwaar maken tegen dwangbevelkosten?
Ja, tegen de (hoogte van de) kosten staat bezwaar en beroep open.
Wat kost een dwangbevel minimaal? € 53 (2026), ongeacht hoe klein de onderliggende schuld is.
Is er een maximum aan dwangbevelkosten? Ja, het wettelijk maximum bedraagt circa € 15.677 (2026), voor zeer hoge belastingschulden van rond de € 150.000.
Mag de Belastingdienst meer in rekening brengen dan de werkelijke kosten van het dwangbevel? Ja. Volgens vaste jurisprudentie van de Hoge Raad heeft de Kostenwet mede een prikkelfunctie, en hoeven de kosten niet exact overeen te komen met de werkelijke uitvoeringskosten van het verzenden van een dwangbevel.
Dit artikel geeft een algemeen overzicht en is geen vervanging van juridisch advies.
Heeft u een vraag naar aanleiding van dit artikel?
Neem contact op